2 9 مشروطه در نگاه آخوند خراسانى « 1 » غلام حسين زرگرىنژاد چكيده آخوند خراسانى ، رسالهء كوتاهى دارد كه ناشناخته است ، عنوان ، نام و تاريخ هم ندارد . نام اين رساله را بر اساس محتواى آن گذاشتم : علاج امراض مهلكه . در اين رساله ، آخوند اوضاع اسفبار اقتصادى كشور را مىنويسد و بعد به راه چاره مىپردازد . كليدواژه‌ها : آخوند خراسانى ، مشروطيّت ، رسالهء ناشناخته . با كسب اجازه از هيئت رئيسه محترم ، بحث خودم را با عنوان مشروطه از نگاه آخوند خراسانى تقديم مىكنم . اميدوارم كه بتوانم نقطه نظر آخوند را در باب مشروطيّت در اين فرصت كوتاه بيان كنم . از زمان صدور فرمان مشروطيّت تا جمادى الاوّل 1326 كه مجلس اوّل مشروطه با گلوله‌باران قواى محمّد على شاه و فرماندهى لياخوف روسى برچيده شد ، كشاكش‌هايى در باب مسئله مشروطه و ماهيت ، آثار ، نتايج ، معايب و محاسن مشروطه از سوى دو جريان اصلى مطرح شد . يكى از اين دو جريان كه رهبرى اصلى آن را آخوند خراسانى بر عهده داشت و در شمار يكى از برجسته‌ترين از اين سه تن بود ، به مشروطه با نگاه مثبت مىنگرد . همانطور كه آقاى جعفريان ، دوست خوبم ، فرمود ، نه به عنوان نظامى كه مشروع است و مىتواند در

--> ( 1 ) . جريان‌هاى فكرى مشروطيّت : مجموعهء سخنرانىها ، مقالات و ضمايم ، تهران : مؤسّسهء مطالعات و پژوهش‌هاى سياسى ، چاپ اوّل ، 1386 ، وزيرى ، ص 149 - 153